گام اول: شناسایی موضوعات و تصمیمات اساسی سازمان؛

در گام اول باید از خود پرسید که کسانی که در تصمیمات سازمان موثرند درباره آینده کوتاه مدت سازمان چگونه می اندیشند؟ در این گام نباید به سراغ عوامل کلان اقتصادی سازمان، عوامل کلان خارج از سازمان و یا نیروهای انسانی.

گام دوم: تهیه فهرست عوامل کلیدی موجود در محیط بیرونی سازمان؛

در این گام مشخص میکنیم که: کدام عوامل کلیدی در موفقیت و شکست سازمان تاثیر میگذارد؟

گام سوم: تهیه فهرست نیروهای پیشبرنده ی عوامل کلیدی استخراج شده در گام دوم؛

در این گام باید مشخص کنیم که چه عواملی تاثیر مستقیم یا غیرمستقیم بر عوامل دخیل در موفقیت و شکست سازمان دارند. مثلا اگر مشتریان را یکی از عوامل موفقیت سازمان در گام دوم بدانیم، در گام سوم باید مشخص کنیم که چه عوامل بطور مستقیم یا غیر مستقیم بر مشتریان سازمان شما تاثیر میگذارد. مثلا کاهش و افزایش کیفیت کالا می تواند عامل موثری بر مشتریان سازمان شما باشد.

گام چهارم: رتبه بندی عوامل کلیدی براساس اهمیت و عدم قطعیت آنها؛

در این گام باید عوامل گام سوم را رتبه بندی کنیم برای رتبه بندی از خود می پرسیم که : عوامل مشخص شده در گام دوم و سوم چقدر بر عوامل فهرست شده در گام اول تاثیر می گذارند؟ ثانیاً از خود می پرسیم که این عوامل چقدر می تواند به عدم قطعیت نزدیک باشند؟

گام پنجم: انتخاب منطق های سناریوی سازمان؛

در گام پنجم که وقت سناریو نویسی است، سناریوها براساس این عوامل موثر یا عدم قطعیت های مشخص شده در گام چهارم نگاشته میشوند. باید توجه داشت که برای نوشتن سناریوهای مختلف می بایست به قوانین و اطلاعات مربوط به عوامل مشخص شده در گامهای دوم و سوم تسلط کافی و کامل داشته باشیم. مثلا اگر مشتری به عنوان یک عامل موفقیت در سازمان ما فهرست شد، می بایست به قوانین حمایت از مصرف کننده و سلایق و علایق و توان خرید مشتری نیز توجه داشت.

گام ششم: ارائه شرح تفصیلی از سناریوی سازمان؛

در گام ششم مجدد به عوامل مشخص شده در گامهای دوم و سوم مراجعه میکنید و بررسی میکنیم که کدامیک از عدم قطعیت های مشخص شده در گام چهارم باید در سناریو آورده شود. در این مرحله می بایست بخشهای مختلف یک سناریو به هم متصل شوند تا چهره ی روشنی از سناریو برای ما مشخص شود.

گام هفتم: بررسی میزان تطبیق تصمیمات با سناریوها؛

در گام هفتم تصمیمات اتخاذ شده توسط تصمیم گیران سازمان را در هر سناریو قرار میدهیم و بررسی میکنیم که اگر آن تصمیم در یک یا دو سناریو قرار گیرد، دارای چه میزان خطرپذیری می باشد؟ مثلا ممکن است که یک تصمیم در یک یا دو سناریو به خوبی تطبیق پیدا کند اما تصمیم گیران و تصمیم سازان سازمان توانایی خلق سناریو را نداشته باشند و سازمان را با اجرای آن سناریو برای رسیدن به آن تصمیم دچار خطرات و آسیبهای جبران ناپذیری نمایند.

سخن پایانی : پس از برداشت گامهای هفت گانه فوق باید ببینیم که کدام سناریو امکان تحقق بیشتری دارد. در اقدام برای اجرای سناریوها باید بدانیم که در صورت اجرای سناریو چه بخشهایی از سازمان تحت تاثیر قرار میگیرند و چه تغییر و تحولاتی باید در سازمان صورت پذیرد. اگر این گامها با دقت تهیه شوند می توانیم یک سازمان علمی و دارای فرصتهای پیشرفت بیشتری نسبت به سازمانهای رقیب خود داشته باشیم.

برگرفته از کتاب: نگاهی به مدیریت استراتژیک/ نوشته ی: سیدابوالقاسم حاجی میر